Yatırım Fonları

Küçük tasarrufları bir araya getirip, toplanan parayı pay senedi, döviz, emtia, kıymetli metaller, tahvil, bono, özel sektör borçlanma araçları, ters repo gibi çeşitli sermaye piyasası araçlarına yatıran ve oluşan bu portföyleri yöneten organizasyonlardır. Her bir yatırımcı, fonun sahip olduğu portföyün bir kısmını temsil eden katılma payını satın alarak fona katılım sağlar.

Üç şekilde fon yatırımlardan kazanç sağlanabilir:

  • İlk olarak , fon sahip olduğu menkul kıymetlerden kar payı ve faiz alarak gelir elde eder.
  • Fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatının artması halinde fon sahibinin menkul kıymeti elden çıkarılması kazanç sağlayan bir diğer etkendir.
  • Eğer yatırımcı fiyatı yükselen menkul kıymeti satmıyor elinde tutuyorsa katılma belgelerinin fiyatı artar. Yükselen fon toplam değeri yatırımın yüksek değerli olduğunu gösterir. Katılma belgelerinin satılması halinde ise yatırımcı portföyün o ana kadar ki değer artış / azalışından payını alır.

Fon Türleri:Fonlar aşağıda belirtilen türlerde kurulabilir.

  • Tahvil ve Bono Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, kamu ve/veya özel sektör borçlanma araçlarına yatırım yapan fonlar,
  • Hisse Senedi Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, Türkiye’de kurulmuş ortaklıkların hisse senetlerine yatırım yapan fonlar,
  • Sektör Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, belirli bir sektörü (örneğin, çimento, tekstil gibi) oluşturan şirketlerin menkul kıymetlerine yatırım yapan fonlar,
  • İştirak Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, kurucunun iştiraklerince çıkarılmış menkul kıymetlere yatırım yapan fonlar,
  • Grup Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, belli bir topluluğun (Koç Topluluğu, Sabancı Topluluğu gibi) menkul kıymetlerine yatırım yapan fonlar,
  • Yabancı Menkul Kıymetler Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, Yabancı özel ve kamu sektörü menkul kıymetlerine yatırmış fonlar,
  • Altın Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ile altına dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırmış fonlar,
  • Diğer Kıymetli Madenler Fonu: Fon portföyünün en az %51’ini devamlı olarak, Ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırmış fonlar,
  • Karma Fon: Portföyünün tamamı, hisse senetleri, borçlanma araçları, altın ve diğer kıymet madenler ile bunlara dayalı sermaye piyasası araçlarından en az ikisinden oluşan ve her birinin değeri fon portföy değerinin %20’sinden az olmayan fonlar,
  • Likit Fon: Portföyünün tamamı, devamlı olarak, portföyünde vadesine en fazla 180 gün kalmış likiditesi yüksek sermaye piyasası araçları yer alan ve portföyünün ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonlar,
  • Değişken Fon: Portföyünün tamamı, portföy sınırlamaları itibariyle yukarıdaki türlerden herhangi birine girmeyen fonlar, Endeks Fon: Portföyünün en az %80’i devamlı olarak, baz alınan ve Kurul tarafından uygun görülen bir endeksin değeri ilefonun birim pay değeri arasındaki korelasyon katsayısı (ilişki/paralellik)en az %90 olacak şekilde, endeks kapsamındaki menkul kıymetlerin tümünden ya da örnekleme yoluyla seçilen bir kısmından oluşan fonlar,
  • Fon Sepeti: Portföyünün en az %80’i devamlı olarak, diğer yatırım fonlarının ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşan fonlar, 7 Özel Fon: Katılma payları önceden belirlenmiş kişi veya kuruluşlara tahsis edilmiş fonlar,
  • Koruma Amaçlı Fon: Yatırımcının başlangıç yatırımının belirli bir bölümünün, tamamının ya da başlangıç yatırımının üzerinde belirli bir getirinin izahnamede belirlenen esaslar çerçevesinde belirli vade ya da vadelerde yatırımcıya geri ödenmesinin, uygun bir yatırım stratejisine dayanılarak en iyi gayret esası çerçevesinde amaçlandığı fonlar,
  • Garantili Fon: Yatırımcının başlangıç yatırımının belirli bir bölümünün, tamamının ya da başlangıç yatırımının üzerinde belirli bir getirinin izahnamede belirlenen esaslar çerçevesinde belirli vade ya da vadelerde yatırımcıya geri ödenmesinin, uygun bir yatırım stratejisine ve garantör tarafından verilen garantiye dayanılarak taahhüt edildiği fonlar,
  • Serbest Yatırım Fonu: Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan ve mevzuatta yer alan portföy sınırlamalarına istisna tutulan fonlar olarak adlandırılır. Bunun dışında fon içtüzüklerinde belirtilmek suretiyle, portföy değerinin aylık ağırlıklı ortalama bazda en az %25’ini, devamlı olarak mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınan Kamu İktisadi Teşebbüsleri dahil Türkiye’de kurulmuş ortaklıkların hisse senetlerine yatırmış fonlar A tipi, diğerleri B tipi olarak adlandırılır ve bu tipler fon türleri ile birlikte belirtilir.

9 Ocak 2015 Cuma günü itibariyle Takasbank nezdinde kurulan Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu (TEFAS) hayata geçmiştir. Platformun hayata geçmesi ile birlikte müşterilerimiz, diğer kurumların yatırım fonlarını kurumumuzdan alıp satabileceği gibi, kurumumuz yatırım fonları da diğer fon dağıtıcılarının müşterileri tarafından alınıp satılabilmektedir. Platform ile ilgili daha detaylı bilgi için Takas Bank tarafından düzenlenen http://www.fonturkey.com.tr internet sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Repo

Repo, tasarruf sahiplerinin birikimlerini bir aracı kuruluşa sabit bir getiri karşılığı vermesi ve teminat olarak menkul kıymet alması işlemidir. Aracı kuruluş menkul kıymeti geri alma taahhüdü ile satar. Repoya konu menkul kıymetler SPK mevzuatıyla belirlenmiş borçlanma araçlarıdır. Alnus Yatırım müşteri tarafından aksi belirtilmeyen hesapları otomatik olarak gecelik repoda değerlendirir.

Repo Ters Repo Pazarı : Devlet iç borçlanma senetleri ile TCMB likidite senetlerinin geri alım vaadi ile satım ve geri satım vaadi ile alım işlemleri yapılır. Pazar'da aynı gün ve ileri başlangıç valörlü işlemler yapılabilir. İşlem öncesinde teslim edilecek / alınacak menkul kıymeti doğrudan belirtme imkanı yoktur. Repo işlemine konu menkul kıymetler alıcıya teslim edilmeyerek işlemin vadesi boyunca Takasbank nezdindeki hesaplarda bloke saklamada tutulur. İşlemin vadesi boyunca, işlem karşılığı teslim edilen menkul kıymetlerin fiyatlarındaki değişme nedeniyle oluşabilecek değer düşüklüğüne karşı, ters repo yapan üyeyi korumak amacıyla, işlemin vadesi süresince bloke saklamadaki menkul kıymetler, her gün yeniden değerlemeye tabi tutulur ve gerekli hallerde repo yapan taraftan ilave menkul kıymet getirmesi istenir. Bu şekilde işlemin risk yönetimi yapılmış olmakta işlem güvence altına alınmaktadır.

Pay Senedi Repo Pazarı: Pay Piyasası Ulusal Pazarı'nda işlem gören paylardan belirlenen koşulları sağlayanların geri alım vaadi ile satım ve geri satım vaadi ile alım işlemleri yapılır. Diğer repo pazarlarından farklı olarak bu Pazar'da, repo işlemi karşılığı olarak borçlanma araçları değil paylar kullanılır. Pazar'da Pay Piyasası'nda işlem gören, BIST 30 Endeksi'ne dahil paylardan Borsa tarafından uygun görülenler repo işlemlerine konu olabilirler.

Menkul Kıymet Tercihli Repo Pazarı : Tercih edilen menkul kıymet üzerinde geri alım vaadi ile satım ve geri satım vaadi ile alım işlemleri yapılır. Bu Pazar işlemlerinde, repo oranının yanı sıra, Repo Ters Repo Pazarı'ndan farklı olarak, işleme konu menkul kıymetin tanımı (ISIN kodu) ve fiyatı da belirtilir. Pazarda emir giriş aşamasında taraflar, işlem karşılığı olarak teslim edilecek / alınacak olan menkul kıymetin tanımını ve hangi fiyattan alınıp satılacağını bilirler. İşlem sonrası menkul kıymetler, vade sonunda aynı tanım ve miktarda geri iade edilmek koşuluyla, bloke tutulmayarak alıcısına teslim edilir. Pazar'da Türk Lirası cinsinden ihraç edilmiş; devlet iç borçlanma senetleri, kamu ihraçlı kira sertifikaları, gelir ortaklığı senetleri, borsa kotunda olan özel sektör borçlanma araçları / özel sektör kira sertifikaları, sadece nitelikli yatırımcılara açık olmak koşuluyla Nitelikli Yatırımcıya İhraç Pazarı'nda ihraç edilmiş özel sektör borçlanma araçları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve mahalli idarelerce Türk Lirası cinsinden ihraç edilen borçlanma senetleri, TCMB likidite senetleri işlem görebilir. Menkul kıymet tercihli bir repo ters repo işlemi, aynı anda yapılmış ve birbirine bağlı iki kesin alım satım işlemi olarak düşünülebilir. Pazar'da aynı gün ve ileri başlangıç valörlü işlemler yapılabilir.

Sabit Getirili Menkul Kıymetler

Sabit getirili menkul kıymetler, alacaklılık hakkı sağlayan, belirli bir meblağı temsil eden, dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve yatırım aracı olarak kullanılan borçlanma senetleridir. Sabit getirili menkul kıymetler vade sonuna kadar elde tutulduklarında belirli bir getiriyi garanti eder. Dolayısıyla yatırımcı vade sonunda ne kadarlık bir faiz geliri elde edeceğini yatırım yaptığı anda bilmektedir.

Sabit getirili menkul kıymetler, ihraç eden kuruluşların niteliğine göre kamu ve özel sektör menkul kıymetleri olmak üzere iki alt gruba ayrılır.

1- DEVLET İÇ BORÇLANMA SENETLERİ

  • Devlet Tahvilleri
  • Hazine Bonoları
  • Gelir Ortaklığı Senetleri
  • Gelire Endeksli Senetler
  • TCMB Likidite Senetleri
  • Özel Sektör Borçlanma Araçları
  • Özel Sektör Tahvilleri
  • Finansman Bonoları
  • Banka Bonoları
  • Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
  • Varlık Teminatlı Menkul Kıymetler

2- ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARI

  • Özel Sektör Tahvilleri
  • Finansman Bonoları
  • Banka Bonoları
  • Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
  • Varlık Teminatlı Menkul Kıymetler

Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası: Takasbank nezdindeki ilgili depo hesaplarına, nakit alacakları ise Takasbank nezdindeki serbest cari hesaplarına alacak kaydedilir. Piyasada farklı pazarlarda gerçekleşen işlemlerin takası netleştirilmiş tutarlar üzerinden yapılır.