Forex Pariteleri

Parite, bir ülke para biriminin diğer ülke para birimine karşı değerini gösteren döviz çiftleridir. Küresel piyasalarda ki yaygınlıklarına göre majör ve minör (egzotik) parite olmak üzere iki grupta incelenir. Küresel piyasalarda en çok işlem gören pariteler majör olarak adlandırılmaktadır. Bu para birimlerine majör denmesinin bir diğer nedeni de, ülke ekonomilerinin sağlam ve dinamik olmasından kaynaklanmaktadır. Finansal piyasalarda işlem gören 7 major para birimi bulunmaktadır.  Bunlar, Euro, Amerikan Doları, Japon Yeni, İngiliz Sterlini, İsviçre Frangı, Kanada Doları, Avustralya Doları’dır. Minör para birimleri ise daha çok yerel yatırımcılar tarafından tercih edilen, işlem hacmi daha düşük olan para birimleridir. En çok tercih edilen minör para birimleri ise, Yeni Zellanda Dolar, Güney Afrika Cumhuriyeti Randı, Singapur Dolarıdır. Bir majör para birimi ile bir minör para biriminden oluşan parite çiftleri de yine minör parite olarak adlandırılmaktadır. Örnek vererek açıklayacak olursak; USDTRY minör parite olmakla beraber en çok Türk yatırımcılar tarafından tercih edilmektedir.

Forex piyasasında parite üzerinde her işlem, bir dövizin satılıp diğer dövizin satın alınmasıyla olmaktadır. Bu fiyatlamaya göre birinci para biriminden bir tane alınması için karşı para biriminden ne kadar ödenmesi gerektiği anlaşılmalıdır. EURUSD paritesi 1.1090 seviyesinde fiyatlanmakta ise, 1 EURO alabilmek için 1.1090 USD ödenmesi gerekecektir. Forex piyasasında yatırımcılar bir döviz cinsine karşılık diğer döviz cinsi alarak veya satarak döviz çiftlerinin fiyat dalgalanmalarından kazanç sağlamayı hedeflemektedirler. Euro alıp kar sağlamak isteyen yatırımcıların beklentisi, paritenin değerinin artması iken, bu durum oluşan arz ve talebin çokluğuna göre şekillenmektedir.

Peki parite nasıl hesaplanır? Bu soruya bir örnek yardımıyla açıklık getirecek olursak;

EURTRY: 3,2440

USDTRY: 2,9220 olsun.

EURUSD ise: 3,2440/2,9220 = 1,1101 olarak hesaplanır.

Paritenin fiyatlanışını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bunlar, ekonomik veriler, Merkez Bankası Kararları, Siyasi gelişmeler ve Jeopolitik riskler olup, para biriminin fiyatlanışı üzerinde önemli etkiye sahiptir. Faiz oranlarında artış, beklentinin üzerinde açıklanan büyüme rakamları veya sanayi verileri para biriminin değer kazanmasını sağlarken; düşük istihdam, gelişmekte olan ülkelerde artan dış ticaret açığı veya yükselen enflasyon paranın değersizleşmesine yol açar. Ülkenin siyasi yapısındaki belirsizlikler ve siyasi güven ortamının kaybedilmesi para biriminin değer kaybetmesine neden olacaktır.